Het zorgstelsel wordt omgebouwd naar een systeem waar de zorgconsument centraal staat. Concurrentieprikkels nemen toe waar het kan en overheidssturing blijft waar het moet. Kortom: liberalisering van de zorg is een feit.

Twintig procent van de handelingen die voorheen in de ziekenhuizen werden gedaan, zijn per 1 januari van dit jaar al op de markt vrijgegeven. Dit groeit naar verwachting naar zestig procent. Marktwerking is voelbaar bij de verpleeghuizen, de thuiszorg, psychologen, apotheken en de ziekenhuizen maar binnenkort ook bij de huisarts, de tandarts en de fysiotherapeut. Traditionele zorginstellingen moeten nevenactiviteiten ontwikkelen om hun marktaandeel vast te houden. Dit vraagt om andere capaciteiten van de zorgverlener. Deze wordt meer ondernemer en zal zich meer bezig moeten houden met zijn toegevoegde waarde ten opzichte van zijn collega's.

Wat betekent dit bijvoorbeeld voor ziekenhuizen? Er ontstaan steeds meer zelfstandige behandelcentra die gespecialiseerd zijn in bijvoorbeeld knie, schouder, staaroperaties of ooglaseren. Deze klinieken doen in het algemeen een vooronderzoek, waarna een deel van de cliënten, waarbij de operatie een te groot risico vormt, wordt afgewezen. Men haalt de krenten uit de pap en de moeilijke klussen blijven over voor het ziekenhuis. Hierdoor daalt niet alleen het marktaandeel van het ziekenhuis, maar moet men voor dezelfde beloning complexere en meer tijdrovende operaties uitvoeren. Differentiatie in beloning is derhalve gewenst, anders zullen er in de toekomst weinig ziekenhuizen overblijven.

Het is logisch dat intensieve samenwerking in de vorm van franchising steeds vaker in de zorg wordt toegepast. De zorgverlener wordt door de centrale franchiseorganisatie ontzorgd op het gebied van marketing, inkoop, automatisering, logistieke processen, administratie, training en opleiding, medisch beleid, protocollering, innovatie en kennisuitwisseling. Hierdoor kan men zich maximaal richten op de steeds kritischer wordende cliënt.

Een zeer belangrijk criterium voor langdurig succes is uiteraard de uiterst zorgvuldige selectie van de franchisenemers. Daarnaast dient het zorgpad strak geprotocolleerd vastgelegd te worden, waarbinnen voldoende ruimte is voor de mensen, om volop eigen capaciteiten in te zetten en door te ontwikkelen.

Een aantal organisaties die inmiddels succesvol met franchising werken zijn: PsyQ met 19 vestigingen; Oogzorgnetwerk (OZN) onderdeel van Oogziekenhuis Rotterdam met 3 pilotvestigingen; Onze Saar met 25 vestigingen; Thomashuizen met 36 vestigingen; Corona Woonzorg met 22 vestigingen; Zuster Anne (thuiszorg) met 25 partners; dierendokters; kwaliteitsapotheken; Tandzorg Op Maat (TOM); Bonifatius hoofdpijnkliniek; Go Comfort (zorgwinkels), Arcus gezondheidscentra, Yarden uitvaartzorg, etc.

We staan nog maar aan het begin van een nieuwe ordening in de zorg.